NATIONAAL PARK LAUWERSMEER I.O.

In een brief aan het Overlegorgaan Nationaal Park Lauwersmeer i.o. heeft de NNWB haar voorwaarden en wensen voor varen in het Lauwersmeergebied vastgelegd.
Aangezien er grote ongerustheid is onder watersporters over de toekomst voor watersport in dit zo mooie recreatiegebied willen we in elk geval onze inzet duidelijk maken. Daarom hierbij integraal deze brief.

Vanuit de waterrecreant gezien is de belevingswaarde van het Lauwersmeergebied een groot goed. Dat moeten we zo houden: ruimte, rust, in de natuur.
Daarom: geen snel varende jetski's, speedboten etc. Jetski's passen niet vanwege hun geluidsoverlast en het "image" hoort niet bij een Nationaal Park. Voor wat betreft de waterskiërs zou ik een wat genuanceerder pleidooi willen houden: tot een aantal jaren terug was er een kleine baan voor snelvaren in de noordoosthoek van het meer. In de binnenwateren worden de waterskiërs helaas over één kam geschoren met elke ander vorm van snelvaren. Maar het gaat hier om een duidelijk aanwijsbare groep, die je alle mogelijk denkbare beperkingen kunt opleggen die er te bedenken zijn. Maar misschien zijn er, op gezette tijden, in een klein afgebakend gebied toch mogelijkheden. In principe maakt een waterskiboot minder lawaai dan een rubberboot met buitenboordmotor waarin de jeugd rondscheurt. Het toezicht op goed gedrag zou zelfs bij de Waterskibond gelegd kunnen worden.
Voor het meer als totaal blijft de snelheidsbeperking van dit moment een goede regeling: het geldt voor het varen met motor: sneller varende zeilboten en surfers kunnen gewoon hun gang gaan: verstoren niet met lawaai door hun snelheid.
Het door de waterrecreant te gebruiken gebied is zo groot dat zelfs in de drukke zomermaanden de rust en ruimte nog gevonden kunnen worden. Daar zal ooit een breekpunt in belasting voor komen. Daarom lijkt het goed te bezien of alle nu afgesloten gebieden gehandhaafd moeten worden*). Openstelling kan dan aan voorwaarden gebonden zijn: een beperkte periode in het jaar, alleen toegankelijk voor roeiboten, kano's eventueel fluisterboten, niet als verblijfsdoel (denk aan de winteropenstelling van een gebied in de Alde Feanen) Maar misschien zou ook eens gekeken kunnen worden naar nu afgesloten gebied, zoals bijvoorbeeld de Babbelaar, waar wel grotere boten zouden kunnen komen. De vraag is of afsluiting noodzakelijk blijft (nuancering van hernieuwd medegebruik door recreatie kan worden ingevuld naar behoefte, bijvoorbeeld een los-liggende steiger zonder landaansluiting, vooraan in de Babbelaar, een beperkte tijd opengesteld o.i.d.). Maar automatisch doorgaan op het bestaande kan in deze fase niet juist zijn. Bezinning is gewenst.
In Friesland werkt de Marrekrite. Zij beheren steigers, afmeergelegenheden etc. Er zijn ooit gedachten geweest de Marrekrite ook voor het Lauwersmeer in te zetten. Dat is niet doorgegaan. Een beheersstructuur zoals van de Marrekrite geeft ook geen garanties over beheer en onderhoud, maar geeft wel meer duidelijkheid over beheer:
-  Wij constateren al een aantal jaren dat de huidige, aangelegde eilandjes steeds slechter bereikbaar   worden door dichtslibbing. Het gaat om eilandjes in het Oude Robbengat en Senneroog. Er is een aantal jaren geleden gebaggerd in de geulen
naar die eilandjes, maar niet in de kom van de eilandjes. Inmiddels kunnen boten met een diepgang van 1 meter nauwelijks meer bij de Robbengateilandjes afmeren en Senneroog schijnt nog met een diepgang van ongeveer 70 cm bereikbaar te zijn. Ook de toegangsgeul naar Senneroog is niet meer bereikbaar met een diepgang van boven de 90 cm.
Een volgende ligplek die verloren dreigt te gaan zijn de steigertjes in de slenk nabij de YMCA. Ook daar gaat de verondieping steeds sneller. Het is een zeer aantrekkelijke, beschutte ligplek. (zie verderop in dit stuk).
Er is een aantal jaren geleden geïnvesteerd in de aanleg van al deze kleinschalige recreatieligplekjes, heel aantrekkelijk voor een weekend en ook de grote trekpleister voor vakantiegangers. Maar door de verondieping schiet het z'n doel voorbij.
Voor de Friese Meren is een baggerplan opgesteld. Daarin wordt wel de toegang naar het Lauwersmeer meegenomen, maar niet het meer zelf. Zou daarop nog aansluiting mogelijk zijn?
-  Bovendien verdwijnen er steeds meer boxpalen op de eilandjes. De boxpalen worden ook omvergevaren door grotere boten en bruine vloot, dus iets wijdere maten van boxen zou verstandig zijn.
-  Verder is het steeds moeilijker om op de eilandjes door het oerwoud te worstelen: het struikgewas is dichtgegroeid, wandelen over de eilandjes wordt onmogelijk.
-Daarnaast zou het een goed plan zijn eens te bezien of er rustige verblijfsplaatsen aangelegd kunnen worden waar ook met stevige (windkracht 5 en meer) oostenwind afgemeerd kan worden. Daarvoor is nu alleen een mogelijkheid bij de camping te Lauwersoog en in de slenk nabij de YMCA. Terwijl we juist in de drukke zomertijd hopen op oostenwind met stabiel weer.
- In "Het Groene Hart is een aanlegplaatsenplan gestart. Iets dergelijks zou ook voor het Lauwersmeer op te zetten zijn. Er kan dan bijvoorbeeld uitstekend gebruik gemaakt worden van milieuvriendelijke materialen (kunststof, rotvrij, onderhoudsarm).
-  Bijvoorbeeld: In het Tjeukemeer wordt gewerkt met eilandjes met steenbestorting strekdammen aan weerszijde, dat geeft een soort beschutte binnenhaven. Je kunt aldus afmeren aan de binnenzijde van de strekdam (niet de wal op) en aan het eiland (steigers met verbinding naar de wal). Dit geeft in winter, herfst en voorjaar ook weer pleister- en broedplaatsen voor vogels.
-In Friesland wordt daar dan ook een aantal voorzieningen bij gemaakt, zoals toiletgebouwen met ondergrondse septic tanks gemaakt en staan er vuilcontainers. Het geeft verblijfsmogelijkheden voor kanoërs en scoutinggroepen, zeker als er naast de grote steiger een geschikte lage steiger voor de kano bijkomt.
- Een probleem wordt de groep mensen die lange, zeer lange tijd op een eilandje blijven liggen en zelfs een ligplaats claimen. Een maximale ligduur van drie dagen, zoals in Friesland zou een goede maatregel zijn. (Ook al is dat niet streng te handhaven, publiciteit, een bord ter plekke, daarover doet al wonderen). Het komt zelfs voor (bij de steiger Ballastplaat, bij Suyderoogh) dat een onbeheerd bootje er maanden ligt.
- Een goede voorziening zou nog een ligplek zoals in de slenk bij de YMCA zijn,  heel beschut, kleine steigertjes.
- De toegang naar Ezumazijl slibt dicht, baggeren zou wel gewenst zijn, is een aantrekkelijk haventje voor kleinere boten.
-  De haven van Bantswal is inmiddels een aantal jaren afgesloten, de reden is
onduidelijk, geeft veel geruchten. Bantswal zou weer open moeten, is ook aantrekkelijk in samenhang met surfen.

-  Voor de surfers en aanhang zou meer beschutting op de wal gemaakt kunnen worden. "Aankleding" van de locatie Bantswal dus.
-  Een tweede steiger, iets zuidoostelijker dan de huidige, bij de bestaande steiger in de buurt, bij Ballastplaat moet tot de mogelijkheden behoren en is een aantrekkelijke ligplek, iets zuidoostelijk zou ook meer walbeschutting zijn.
Een ander aspect is de aansluiting van waterrecreatie naar landrecreatie: De vraag in jachthavens is steeds: "Waar kan ik boodschappen doen, waar kan ik eten, waar kan ik fietsen huren… Natuurlijk bestaan die voorzieningen, natuurlijk wordt de informatie mondeling gegeven, maar voorzieningen  sluiten niet aan op de waterrecreant, lijken meer toevallig bruikbaar te zijn. Een aardig projectje voor ANWB, VVV's en jachthavens?
Bovendien zou er in havens beter rekening kunnen worden gehouden met andere doelgroepen, een jollensteigertje en een helling voor het tewaterlaten van kleine boten, voorzieningen voor gehandicapten, etc.
*) Natuurlijk zijn ook bij ons de beperkingen van milieumaatregelen bekend, zeker de Vogelrichtlijn als laatste dreiging, maar nadere bepaling van maatregelen, in het kader van dit Nationaal Park lijkt een goede zaak!

terug naar boven