Wie is hier niet bang voor , zeker aan boord van onze scheepjes .
De meesten ? hebben wel gas aan boord om op te koken en of te koelen .
Wij op onze tjalk Ús Wille nog wel steeds …..
In mijn offshore beroep krijgen wij op zeer regelmatige basis een training in het blussen van soms grote branden . Ook binnenbranden bestrijden behoort tot deze training .
Deze oefeningen draaien we onder andere op de Maasvlakte bij een groot oefen complex van de firma RISK.
De bestijding van voornamelijk vloeistof en gasbranden onder hoge druk is vaak spectaculair en met telkens weer nieuwe fenomenen .
Ons aardgas en butaan en ook propaan zijn , hoe gek of het ook klink , moeilijk brandbare gassen .
Tussen ongeveer 4 en 14 volume procenten gas mensel in lucht is het gas brandbaar .
Is er minder dan 4 % gas , dan krijg je het met geen mogelijkheid in de brand .
Is er meer dan 14 % gas dan is het ook bijna niet in de fik te krijgen .
Op de bijgevoegde foto's staat het commentaar wat er gebeurt .
Waarom er dan wel zulke geweldige explosies kunnen plaatsvinden?
Dat heeft alles te maken met een optimaal mengsel , zo rond de 9 volume procent .
Als er een gas lekkage is , dan is er op enig moment een mengsel dat door de "lower explosion limit " komt , dus meer dan 4 % gas . Heel langzaam nadert het punt van een optimaal mengsel . Wanneer er dan een ontstekingsbron is , bv een waakvlam van een koelkast , of een bewust gemaakte vonk of vuur dan vliegt het gas in de brand .
In de open lucht , zoals wij dat daar beoefenen is er nog niets aan de hand , het gas vliegt gewoon in de fik .
Als het brandende gas niet weg kan komen , zal er een drukopbouw plaats vinden , die zo heftig wordt dat er een explosie volgt . Zie maar eens de foto's in de krant van volledig verwoeste huizen . In het ernstigste geval , bij een nog hoger oplopen van de druk kan er zelfs DETONATIE optreden , met dezelfde heftigheid als bij een ontploffing met springstof .
Dan liggen in de wijde omtrek alle ramen er uit .
Ik heb wel eens ontploft bootje gezien ( bij Toon van Haandel in Lauwerszijl , die had eens zo'n ding gekregen) , waarbij het leek of de gangboorden met een hijskraan recht naar boven waren getrokken .

Het is daarom heel verstandig om naar een alternatief uit te kijken voor je boot , om op te koken .
Wanneer je toch een gasinstallatie hebt , laat die dan door een bevoegd en kundig persoon het liefst jaarlijks controleren .
Het hebben van een gasdetectector is ook bijzonder aan te bevelen .

Ik wil U niet bang maken , maar pas goed op Uw installatie en Uzelf .

Tot ziens op de zilte vlakten .

Pieter Zijlstra (E-mail : zijls582planet.nl )

De foto's zijn gemaakt door mijn collega Guus de la Chappelle .

Gas 1
Met grote kracht en druk spuit vloeibaar gas uit een "lek"
Gas 2
Bijna aan het eind (links) van de gaswolk staat een vuurpotje , om te proberen het gas in de fik te krijgen . Dat lukt maar niet .
Gas 4
Het vuurpotje is iets dichter bij bij de uitstroming geplaatst en waarempel het begint een beetje te fikken . Ikzelf ben door door demonstratie ook erg verbaasd , je denkt bijna dat je in de maling wordt genomen .
Gas 5
Eindelijk , nog een beetje dichter bij uitstroming en de vlam slaat er in ( heet dat het is )
Gas 6 en 7
En nu proberen te blussen . Door een "half gebonden waterstraal"op de uitstroom te zetten , wordt er zoveel lucht "meegezogen "dat het mengsel te arm wordt en zie , het vuur neemt aanzienlijk af .
Gas 8
Nog iets optimaler "opmengen" met lucht en water en de vlam is uit .
Een gasvlam die uit , daarvan moet zo snel mogelijk de gasuitstroom worden dichtgezet .
Vuur is link , maar ontsnappend gas is nog veel gevaarlijker .
Als de gas wolk op enig moment (weer) ontsteekt , kan de vlam heel groot en klap heel hard zijn .
Brand 4
Hier wordt in een proces gedeelte een heftige fik gemaakt en wij gaan nu bekijken , hoe we dit gaan "aanvallen ".
Uitzicht 8
Het complex is erg groot en allerhande senarioos wordt getraind Er komen erg veel bedrijfs brandweer groepen trainen . De branden zijn soms groot en heftig .
EMPZ1
Hierzijn mijn maat Erik en ikzelf bezig met omhangen van perslucht .
Ik kijk een beetje moeilijk , omdat ik net bezig ben m'n gelaats masker op te zetten .
Dan moet eerst de kin goed in het masker gezet worden .